Pereiti prie turinio
No. 012 · Analysis
EUROPOS POLITIKA ANALYSIS

Europos dezinformacijos problema neturi paprasto sprendimo

Praėjus dvejiems metams nuo pagrindinio ES reglamento įsigaliojimo, informacinė aplinka yra labiau suskaldyta nei bet kada.

Skaitmeninių paslaugų aktas turėjo būti Europos atsakymas į dezinformacijos krizę. Po dvejų metų nuo pagrindinių nuostatų įsigaliojimo reikalingas blaivus vertinimas.

Ką SPA pasiekė

SPA sukūrė teisinę sistemą, traktuojančią dideles platformas kaip infrastruktūrą, kuriai taikomi viešojo intereso įsipareigojimai. Privalomos rizikos vertinimai, tyrėjų prieiga prie duomenų ir algoritminės atskaitomybės ataskaitos pateikė įrodymų, kaip platformos veikia.

SPA sukūrė sąlygas geresniam vykdymui. Ar tas vykdymas sekės — tai politinis, ne teisinis klausimas.

— Prof. Joris van Hoboken, Vrije Universiteit Brussel

Ko jis nepadarė

Pagrindinė dėmesio platformų ekonomika nepasikeitė. Platformos laikosi SPA skaidrumo reikalavimų raidės, tačiau toliau eksploatuoja rekomendavimo sistemas, kurios sustiprina skaldantį turinį.

DI problema, kurios SPA nenumatė

What would actually work

The research consensus points to two interventions: media literacy education and real algorithmic transparency beyond what the DSA currently requires.

Moksliniai tyrimai rodo, kad efektyviausios intervencijos prieš dezinformaciją yra ne reguliacinės, o epistemologinės: medijų raštingumo programos, patikimų šaltinių žymėjimas, stabdymas prieš dalinantis nepatikrintu turiniu.

DSA TIMELINE
2022
DSA adopted — after 14 months of negotiation between Council, Parliament and Commission
2023
VLOPs obligations begin — 19 platforms designated, algorithmic audits required
2024
Full application — all platforms covered; first enforcement actions launched
2025
First major fines — three platforms fined for DSA violations; appeals ongoing

Where enforcement has failed

The Commission has issued violation findings against three platforms and is investigating several more. But the enforcement process is slow — investigations that began in 2023 are still unresolved — and the fines, while nominally up to 6% of global turnover, have not yet been levied at anything approaching that level. Platforms have learned that compliance theatre — publishing reports, creating trust and safety teams, commissioning audits — is sufficient to manage regulatory risk without fundamentally changing their business models.

OVERSTATED
Claim check
"The DSA has significantly reduced disinformation on major platforms"
Platform transparency reports show modest reductions in state-sponsored manipulation networks. But independent researchers find that disinformation volume — particularly AI-generated content — has increased significantly since 2023. The DSA addresses distribution mechanisms, not content creation.

The AI problem the DSA didn't anticipate

The DSA was designed for a world of human-generated content distributed at scale. It was not designed for a world of AI-generated content that is cheap to produce, difficult to detect, and can be targeted with unprecedented precision. Generative AI has changed the economics of disinformation: what previously required state-level resources can now be produced by a motivated individual with a €20 API subscription.

We wrote the DSA for the disinformation problem of 2020. By the time it came into force, the problem had already changed shape.

What would actually work

The evidence suggests that the most effective interventions against disinformation are not regulatory but epistemic: media literacy programmes, trusted source labelling, friction that slows sharing of unverified content. None of these require the DSA. But none of them are as politically satisfying as the idea of large fines levied against American technology companies.

Regulation can constrain the infrastructure of disinformation. It cannot address the demand for it.
TEMOS
arc.categories
Saugumas ir gynyba 9 Energetika ir klimatas 10 Europos politika 2 Visuomenė ir migracija 11 Ekonomika ir finansai 11
TEMOS
Karas Ukrainoje Europos energetikos krizė NATO ir Baltijos saugumas Kinijos globalus kilimas ES reforma ir pletra Rinkimai ir demokratija Zalioji transformacija Branduoline diskusija Sankcijos ir prekyba Skaitmeninis sektorius ir technologijos